Programma

Wanneer: donderdag 14 oktober 2021
Waar: Figi, Zeist

Martin Hendriksma is redacteur ruimte en milieu Binnenlands Bestuur. Hij presenteert nieuw onderzoek van I&O Research naar duurzaam denken en doen door de Nederlandse burger.

Kristel Lammers, directeur Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën, geeft de laatste stand van zaken: hoe werken overheden in dertig regio’s samen met maatschappelijke partners en inwoners aan de Regionale Energiestrategie? Hoe zorgen we ervoor dat we (inwoners, bedrijven, overheden) de ambities van 2030 en 2050 stapsgewijs realiseren? Wat is daar voor nodig? Hoe gaan regio’s om met de opgaven voor elektriciteit en warmte? Welke kansen zien ze en wat zijn uitdagingen?

Juiste data helpt gemeenten vooruit bij de energietransitie. In het project VIVET (Verbetering Informatie Voorziening Energie Transitie) werken het CBS, het Kadaster, het Planbureau voor de Leefomgeving, RVO.nl en Rijkswaterstaat nauw samen. Programmamanager VIVET, Marja Exterkate vertelt welke info uit het project voor gemeenten beschikbaar komt.

Hieronder vindt u een korte inhoudelijke beschrijving van de workshops in deze ronde. U kunt bij aanmelden voor het evenement uw keuze maken voor deelname aan de workshops.

Op naar RES 3.0, een meer doordachte sturingsfilosofie

Een eerste stap is gezet in de regionale samenwerking rond de energietransitie. Maar vele stappen zullen nog volgen in deze gezamenlijke zoektocht. De strategieontwikkeling gaat door, zowel op elektriciteit als warmte. Parallel daaraan gaan we de RES 1.0 tot realisatie brengen door zoekgebieden te versmallen naar locaties en tot concrete energieprojecten te komen. Daarbij komt direct de vraag op of de huidige manier van samenwerken binnen de RES verbanden het meest efficiënt en effectief is. Welke tafels met welke spelers en welke sturing en governance past daarbij in uw regio en stadium het best? Om een antwoord te krijgen op deze vragen heeft BMC samen met de RES Metropool Regio Eindhoven een sturingsmodel ontwikkeld. Aan de hand van dit model willen we onder leiding van Joost Rompa (voormalig programmamanager RES midden Holland en managing consultant bij BMC) en Charlotte Nauta (managing consultant bij BMC) het gesprek aangaan over welke manier van sturen passend is bij uw regio.

Slimme data voor slimme keuzes

De plannen van Nederland voor het opwekken van duurzame energie krijgen vorm. Bij de ruimtelijke inpassing daarvan neemt de behoefte aan eigendomsinformatie toe. Het Kadaster laat zien welke inzichten data en ruimtelijke analyses brengen, onder meer voor RES Flevoland en Fryslân). Zitten in een wijk veel individuele eigenaren, of een handvol beleggers? Hoe breng je binnen een zoekgebied de meest kansrijke locaties in beeld, wie zijn daarvan de eigenaren en wie zijn de belangrijkste belanghebbenden? Martin Tillema en Sjoerd Radersma brengen u op de hoogte. En halen meteen ook graag bij u op welke data en inzichten nog op uw verlanglijst staan.

Over RES, Handreiking 2.0, programmeren en PPS.

De RESsen 1.0 zijn klaar, op naar de uitvoering én naar RES 2.0! De workshop begint met een primeur. Wat staat er in de Handreiking RES 2.0, die vers van de pers is? We bespreken het adagium ‘grip op de uitvoering’ uit de Handreiking, met zijn vijf werksporen. En verdiepen op twee onderwerpen: hoe geef je samen vorm aan het ingewikkelde proces van programmeren, zeker bij transportschaarste? Hoe kun je daar bedrijven bij betrekken en publiek private samenwerking bevorderen? En tenslotte, wat als het nou niet lukt? In deze interactieve workshop wisselen Kristel Lammers (directeur NP RES), Ron de Graaf (projectleider Handreiking RES 2.0) en René Idema (gespreksleider, leading professional energietransitie Royal HaskoningDHV) met u en met elkaar van gedachten.

De RES 2.0 en Transitievisie Warmte zijn (bijna) een feit. Wat nu?

De regionale energiestrategieën en transitievisies warmte staan grotendeels op papier. Om die straks succesvol uit te voeren, bijvoorbeeld met de WijkUitvoeringsPlannen (WUP), is participatie van bewoners een spijkerharde voorwaarde. Maar hoe werkt dat? Hoe zorg je voor een situatie waarbij er samen met bewoners wordt opgetrokken? En dat bewoners mede-eigenaar worden van vervolgplannen? Zodat ze samen besluiten over te gaan tot actie en met elkaar bepalen wat in hun buurt werkt. In deze sessie nemen Roel Woudstra en Irmy Bran-van Paassen van Buurkracht de deelnemers mee in de ideale route. Een route waarbij verbinding de rode draad is en die voor de versnelling zorgt die nodig is om niet alleen de wijkaanpak, maar ook de uitvoering van de lokale energiestrategie en transitievisie tot een succes te maken.

Burgers moeten eerder en breder bij de energietransitie worden betrokken, aldus de commissie-Brenninkmeijer die er dit voorjaar op verzoek van het kabinet advies over gaf. Maar hoe doe je dat in de prakrijk als gemeente? Commissievoorzitter (en voormalig Nationale Ombudsman) Alex Brenninkmeijer vertaalt de adviezen in een reeks praktische handvatten voor gemeenten.

De energietransitie lijkt de burger vooral rompslomp en een – vooralsnog – nauwelijks lagere energierekening op te leveren. Hoe krijg je bewoners toch van het gas af? Anke van Hal, hoogleraar sustainable building aan Nyenrode Business Universiteit, vertelt over hoe je bewoners, ook die van kwetsbare wijken, enthousiast kunt krijgen door de energietransitie als vliegwiel te gebruiken voor de leefbaarheidsopgave.

Hieronder vindt u een korte inhoudelijke beschrijving van de workshops in deze rond. U kunt bij aanmelden voor het evenement uw keuze maken voor deelname aan de workshops.

Slimme data voor slimme keuzes

De plannen van Nederland voor het opwekken van duurzame energie krijgen vorm. Bij de ruimtelijke inpassing daarvan neemt de behoefte aan eigendomsinformatie toe. Het Kadaster laat zien welke inzichten data en ruimtelijke analyses brengen, onder meer voor RES Flevoland en Fryslân). Zitten in een wijk veel individuele eigenaren, of een handvol beleggers? Hoe breng je binnen een zoekgebied de meest kansrijke locaties in beeld, wie zijn daarvan de eigenaren en wie zijn de belangrijkste belanghebbenden? Martin Tillema en Sjoerd Radersma brengen u op de hoogte. En halen meteen ook graag bij u op welke data en inzichten nog op uw verlanglijst staan.

RES en Transitievisie Warmte klaar. En nu…?

Dat er na de RES en de Transitievisie Warmte een wijkuitvoeringsplan (WUP) moet komen is ondertussen wel bekend. Maar ben je er dan? Wat komt er überhaupt allemaal kijken bij de ontwikkeling van een collectief warmtesysteem? Leer wat dit vraagt van alle betrokkenen en hoe zwaar je als gemeente de regie moet oppakken. Een interactieve sessie waarin Joost J. van der Veldt (managing consultant bij Royal HaskoningDHV) en Daan Smit (senior consultant warmte) u langs verschillende perspectieven meenemen.

Hoe kunnen overheden en bedrijfsleven samenwerken in de energietransitie?

Steeds meer ondernemers zijn er op gericht een echte bijdrage te leveren aan de energietransitie. Zij werken vol energie op voor ondernemers kenmerkende eigen-wijze manier aan oplossingen en aanpakken. Samenwerking met dit zeer diverse bedrijfsleven is een van de kansen, of risico's, in de realisatie van uw RES. In deze workshop onderzoekt u deze dynamiek samen met Marie-Louise van der Sande en Rob van Hilten, beide zijn voormalig ondernemer en zijn tegenwoordig als managing consultant aan BMC verbonden. Mogelijk werkt u al samen met ondernemers. Wij zijn benieuwd naar uw ervaringen hierin; wat gaat goed, wat kan beter, wat zijn uw overwegingen? Op basis van deze ervaringen onderzoeken we de positie van de ondernemer in de energietransitie en hoe u ondernemers zo kunt ondersteunen dat zij maximaal tot hun recht komen bij de realisatie van uw RES.

Hoe zorg je voor legitieme bewonersinitiatieven waar ook de ‘stille meerderheid’ aan meedoet?

De usual suspects, het groepje mondige burgers dat gevraagd en ongevraagd van zich laat horen bij gemeenteprojecten, die kennen we allemaal. Maar hoe bereik je de middengroep, de meerderheid van Nederland en die (nog) niet is verenigd in coöperaties of andersoortige groeperingen? En die heus wel hun steentje willen bijdragen aan energievraagstukken. Met een effectieve wijkaanpak is daar verandering in te brengen. Als we écht meer mensen bereiken en dus écht willen participeren, moeten we onze pijlen richten op deze groep en zorgen voor structurele benadering. In deze sessie vertellen Roel Woudstra en Floris Baggerman van Buurkracht over de groeicyclus: over legitieme en actieve bewonersinitiatieven met een structureel karakter, initiatieven die een radertje in beweging brengen én houden.

Hieronder vindt u een korte inhoudelijke beschrijving van de workshops in deze rond. U kunt bij aanmelden voor het evenement uw keuze maken voor deelname aan de workshops.

Warmte winnen uit water

De gemeente Utrecht, Eneco en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden bouwen de grootste warmtepomp van Nederland. Met warmte uit afvalwater worden tienduizend woningen duurzaam verwarmd. Hoe kan warmte uit oppervlaktewater en drinkwater worden gewonnen om de energietransitie in de gebouwde omgeving snel vorm te geven? Het Netwerk Aquathermie, een samenwerking van ruim 40 publieke en private organisaties in de warmteketen, neemt u mee in de laatste ontwikkelingen.

Betrek burgers beter bij de energietransitie

De voor de energietransitie noodzakelijke ingrepen in het landschap kunnen bewonersgroepen splijten. In Súdwest-Fryslân weten ze er na een ingetrokken windplan alles van. Met een nieuwe methode in vijf stappen, ontwikkeld door het Nederlands Platform Burgerparticipatie en Overheidsbeleid (NPBO), krijgen bewoners een veel nadrukkelijker stem in de energieplannen. Wendelin Wielenga (Súdwest-Fryslân) en Rob Rietveld (NPBO) vertellen in deze sessie hoe dat werkt.

Zaanstad gaat de energiearmoede te lijf

Duurzaamheid en kansengelijkheid zijn strategische opgaven in de gemeente Zaanstad. Hoe zorg je ervoor dat iedereen mee kan doen met de energietransitie? En hoe maak je het verduurzamen van een woning toegankelijk voor alle bewoners? Zaanstad werkt aan een samenhangende aanpak voor de huurders én woningeigenaren met een hoge energiequote en een hoog betaalrisico. Want het is nodig om de kosten eerlijk te verdelen, omdat anders het draagvlak onder de transitie (nog meer) wordt weggeslagen. Een workshop door Ruben Zondervan, regisseur duurzaamheid bij de gemeente Zaanstad. 


Binnenlands Bestuur en iBestuur organiseren dit congres in samenwerking met de volgende partners: